• • 

    Wednesday, May 15, 2013
  • 

    7:30pm in UTC+02

• Browarna 6, 00-311 Warszawa, Poland

• 15 maja (środa), 2013 godz. 19:30 Serdecznie zapraszamy na wieczór poezji Josifa Kerlera tłumaczenie wierszy (z autoryzowanej rosyjskiej wersji): Agata Sagan czyta: Agnieszka Hakizimana Serdecznie zapraszamy na wieczór poezji Josifa Kerlera tłumaczenie wierszy (z autoryzowanej rosyjskiej wersji): Agata Sagan czyta: Agnieszka Hakizimana Josif Kerler urodził się w 1918 r. w Gajsynie (dziś centralna część Ukrainy). Studiował w Moskwie. W kwietniu 1950 r. został aresztowany i skazany na 10 lat łagrów za działalność antysowiecką (przeciwstawiał się polityce dyskryminującej mniejszość żydowską, w tym m.in. zakazowi nauczania jidysz w Autonomicznym Okręgu Żydowskim, w którym przez jakiś czas mieszkał). Trafił do łagru w Workucie. Nie odsiedział całego wyroku, został zwolniony w 1955 r. jak wielu innych więźniów politycznych w ramach reorganizacji i stopniowej likwidacji Gułagu po śmierci Stalina. W 1971 r. wyemigrował do Izraela, gdzie pozostał już do końca życia tj. do 2000 r. Poza pisaniem wierszy i tekstów do piosenek, redagował książki, był też inicjatorem i wydawcą Almanachu Jerozolimskiego, który obejmuje swym zakresem twórczość powstającą w języku jidisz. Garstka wierszy ze zbiorku „Виноградник моего отца” („Winnica mojego ojca”), które zostaną zaprezentowane podczas wieczoru to wiersze napisane w łagrze.Jest to pierwsza okazja do usłyszenia ich po polsku. To rzadkie poetyckie świadectwo, często pomijanego u nas, cierpienia ludności żydowskiej w łagrach sowieckich

א ניי בוך: יוסף קערלערס "אבי געזונט" אין אוקראינישער איבערזעצונג

Керлер Йосип

Аби здоров’я: вибрані вірші

Пер. з їдишу та післям. В. Богуславської. – К., 2012. – 102 с. – Мова укр. – Обкл. м’яка – Форм. 60х84/16 – 

ISBN 978-966-378-256-0

Книга містить переклади з їдишу віршів знаного єврейського поета Йосипа Керлера, відтворені українською вперше. Переклади здійснено за книгою «Абі ґезунт» («Аби здоров’я»), оприлюдненою видавництвом «Ейґнс» («Рідне»), Єрусалим, Ізраїль, 1993-го року, а табірні вірші поета перекладені за виданою в Буенос-Айресі Антологією єврейської поезії, вперше оприлюднені українською (також у перекладах В. Богуславської) в Антології єврейської/ їдиш/ поезії, видрукованій видавництвом «Дух і літера» (2007, 2011).

דאס געזאנג צו די יהודה בערג

--

יוסף קערלער לייענט זיין ליד "דאס געזאנג צו די יהודה בערג", פון די ערשטע לידער וואס ער האט געשאפן אנקומענדיק אין 1971 אין ישראל. אויפגענומען ארום 1998 אין ירושלים פון מענדי כהנא.

-

Hilda Bronstein sings יענער לאנגער זומערטאג

* * *

יענער לאַנגער זומערטאָג

פון די ווייטע קינדער־יאָרן

אינעם שטראָם פון פּיין און פּלאָג

האָט ביז היינט זיך ניט פאַרלאָרן

טראָפּן פרייד אין ים פון טרויער

יענער טאָג ביז היינט געדויערט

יענער זומערטאָג דער לאַנגער

פון דער ווייטער בלוי זיך וויקלט

דורך געוויין און דורך געזאַנגען

ביז צום שמייכל פון דער זיקנה

1991

אויפן וועג שטייט אַ בוים

אויפן וועג איז אַ בעריאָזקעלע געוואַקסן
און דער ווינט האָט עס געבויגן ביי די אַקסל:
איי־ליו־ליו, איי־ליו־ליו געבויגן
ביי די אַקסל אירע דינינקע און צאַרטע.
וואָלט עס פליגל וואו געקראָגן כאָטש געגאַרטע,
וואָלט עס דאָך מיט מיר אַוועקגעפלויגן.
איי־ליו־ליו – מיט מיר אַוועקגעפלויגן
צו דעם לאַנד אין שליאַכן אויסגעחלומט,
צו דעם לאַנד אין שלאַכטן אויסגעשלומט,
צו דעם לאַנד פון מיינע קינדסקינדער און אבות.

איז דאָך דאָס ניט מער ווי אַ קאַטאָוועס!
איי־ליו־ליו – ניט מער ווי אַ קאַטאָוועס.

אויפן וועג שטייט אַ בעריאָזקעלע געבויגן,
כ'פלי פאַרביי –
פאַרוויינט זענען די אויגן.
איי־ליו־ליו – פאַרוויינט זענען די אויגן.

1969

<>



אַ קורצער אָפּרוף אויף רוסיש

אַ רעצענזיע אין פאָרווערטס

אַ רעצענזיע אין לעבנספראַגן

איך בין קיין מלאך ניט
און כ'לעב ניט צווישן קיין מלאכים
נאָר דאַנק און לויב דעם אייבערשטן –
די אויגן מיינע
זיינען ניט פאַרשטאָכן
כ'זאָל שווענקען זיך אין ביטערניש
פון גרייז־און־גרוי,
אַ נאַקעט־עלנטער
כדי אַרויס אַ ריינער
ווי ס'גראָז נאָך אַ פרימאָרגן טוי,

נאָר יענע לייט...
יאָ, יענע לייט געמיינע,
וואָס האָבן צוגערויבט מיין צוטרוי –
זאָלן זיי געזונט זיין
עד מאה ועשרים,
פאַר מיר זיינען זיי שוין
פון לאַ-אַ-נ-ג אַוועק, –
קען מען דען האָבן טענות צו די טויטע?..
ניט מער – מע דאַרף געהיט זיין
דווקא איצט –

ס'גיהנום פלאַקערט, פייער־פונקען שפּריצן
און ס'טריפט מיט גיפטיק־הייסער סלינע,
מיט גאַל מיט גרינער
טאַקע פון דער זעלבער
אומגעלומפּערטקייט פון קנאה.

אױפן שטענגל

<>


© RGV

אױפן שטענגל

אױפן שטענגל
אַ ליכטיק װייסע בלום
זי הערט ניט אױף צו שטראַלן
גלייך אַ ציטערדיקע אױסגעפּוצטע כלה
װאָלט מען צו די חופּה־שטאַנגען פירן.
אָבער הערט אַ מעשה –
װאָס מער איך בליק זיך איין
אין אָט דער רױז דער װייסער
אַלץ מער און מער באַראַשן מיך
פאַרשײדענע פילפאַרביקע
קאָלירן,
ביז כ'קום װי ס'דאַכט
צום ענדלעכן סך־הכל:
כ'װעל, חלילה, ניט אַראָפּ פון גלייכן זינען
אױב כ'װעל די גלייכע צאָל
פון די קאָלירן נישט געפינען.

האַ

האַ?

פאָטער האַרציקער,
טוטס אַ שליידער אויף אונדז
די עלטער,
ווי דעם ווינטער אין ירושלים –
גלייך דיינע הימלען
וואָלסטו אַ שניט געטאָן
מיט אַ שאַרפן בליץ
אין ביינאַכטיקע פענצטער
פון פאַרשלאָפענע הייזער...

זי קומט, די עלטער,
מיט געוואוי און געדריי
פון ווינט און פון שניי –
אַן אמתער מבול!

אַ מבול!

אָבער מ'זעט נאָך דערוויילע ניט
די לכטיק־ווייסע טויב
מיטן לאָרבער־צווייגעלע
אין שנעבעלע!

ס'לוינט זיך אפשר אויסוואַרטן,
אַביסעלע,
האַ?

און פון דער זייט מיין שמייכל בלייבט אַליין

יוסף קערלער

ע פּ י ט אַ פ י ע ס

אומשטערבלעכקייט

?צו וואָס האָסטו געבלאָזן זיך, מיין פריינט
פון אַלע גרויסקייטן פאַרבלייבן שערבלעך
און איבער אַלע אייביקייטן, ווי מיר שיינט,
איז נאָר די שטאַרביקייט – אומשטערבלעך. י

*

אָמאַר חאַיאַם

,אמר חיים – זאָגט רעב חיים
אַז גאָט וועט, זאָגט ער, מירטשעם, געבן,
פאַרשפּאָרט מען, זאָגט ער, שוין צו שרייען –
ס'וועט זיין שוין אָפּגעזאָגט דאָס לעבן. י

*

אַ גוט וואָרט

כ'האָב לאַנג דעם זכות פאַר אים געזוכט
אין מיין פאַרטרויערטער נשמה –
קיין טרפות האָט ער קיינמאָל נישט פאַרזוכט.
ניט בענטשנדיק דערביי זיין ליבן נאָמען!.. י

*

...געווען איז ער

ביים קבר וואַקסט אַ קיפּאַריס
און טוט זיין רו באַוואַכן,
געווען איז ער אַ הומאָריסט.
נישטאָ שוין וואָס צו לאַכן... י

*

טאַלאַנט

פאַרנויג דיין קאָפּ מיט מיר באַנאַנד
און זאָל נישט זיין דערווידער:
צעטרענצלט האָט ער איין טאַלאַנט
אויף מער ווי טויזנט לידער. י

*

גאַליק

,מיין גאָט
זאָלסט אים זיין גאַליקייט פאַרגעבן:
ווען נישט זיין ביטערער כאַראַקטער,
וואָלט אים דען זיס געווען דאָס לעבן? י

*

דער מענטש

דער מענטש פון וואָרט און טאַט
האָט ענדלעך זיך באַרוט.
זאָל זיין אים דאָרטן גוט,
כאָטש דאָ איז גאָרניט גלאַט:
ביז היינט – זיין וואָרט און טאַט,
זיי קריגן זיך ביז בלוט. י

*

ס'איז פינצטער

?ער איז אַוועק, צו וואָס דאָס קלאָגן איצטער
ס'איז ווינד־און־וויסט און ס'בלייבט ווי שטענדיק פינצטער.
פון זיין למדנות וואָלט די וועלט געוואָרן ליכטיק,
צו וואָס האָט ער פאַרנומען זיך מיט דיכטונג?.. י

*

געפאַלן

,געפאַלן איז אַ דעמב
געפאַלן איז אַ שטערן
און ס'פאַלן אומבאַהאָלפן
מיינע טרערן: י

געפאַלן איז אַ מענטש,
מיט אים צוזאַמען –
אונדזער לעצטער גלויבן,
אַז ער וועט זיך אַמאָל
צו מענטשלעכקייט דערהויבן. י

* * *

מיין עפּיטאַפיע

כל־הדברים יגיעים

מיין עפּיטאַפיע איז אַ ווילד געוויקס
אין קעניגרייך פון טרויער און באַדויער –
אַ שמייכל שלייכט פאַרביי זיך ווי אַ פוקס
און ווערט פאַרפאַלן צווישן שטיינער גרויע.

דאָ שלאָגט זיך אָפּ דאָס מענטשלעכע געוויין
אין שטומקייט, וואָס אַן אייביקייט זיך ציט
און פון דער זייט מיין שמייכל בלייבט אַליין
ווען אַלע ווערטער, אַלע ווערטער ווערן מיד. י

שמחת תורה, א לאגער-ליד

יוסף קערלער


אַ לאַגער־ליד

כאָטש מיר זענען
,זייער ווײַט פון פרייד
ווײַט פון פאַרגעניגן
לאָמיר, ברידער, שטילינקערהייט
:אַ זינג טאָן אונדזער ניגון

שמחת תורה
אַלץ איז דאָך כדאי
אויף דער וועלט דער גרויסער
אין דער ווייטער, זייער ווייטער פרײַ
...קלינגען גילדענע כוסות

,ס'איז דער חושך שוין אַזוי געדיכט
,ס'באַהאַלטן זיך די שטערן
ס'וועט זיך אָבער
– דורכברעכן דאָס ליכט
.ווײַט וועט נאָענט ווערן

וואָרקוטאַ 1953 – ירושלים 1993

YASH! א גלעזעלע יש

אַ גלעזעלע יש

,ווען איך נעם אַ גלעזעלע יש, אוי, אוי
!פינקלט אַלץ און גלאַנצט
כ'גיב אַ וואָרף די פּוסטע פלאַש
!און איך גיי אַ טאַנץ

,אוי, אוי, צוקער־זיס
:האַלט מיך ביי די הענט
,ס'פלעכטן בייגעלעך די פיס
!די נשמה – ברענט

,וואָס מיר שוויגער, וואָס מיר ווייב, אוי, אוי
!ווייס איך זיי - די שלעק
,מיטן ערשטן קעלישעק וויין, אוי, אוי
!שווימען זיי אַוועק

,אוי, אוי, צוקער־זיס
,ברידער, קומט אין קאָן
,לאָמיר ווייזן קינד־און־וויסט
!וואָס אַ קבצן קאָן

,וואָס מיר דאגות, וואָס מיר זאָרג, אוי, אוי
,שטראָף ניט פאַר די רייד
,גיב מיר, גאָטעניו, אויף באָרג, אוי, אוי
.כאָטש א טראָפּן פרייד

,אוי, טאטע, צוקער־זיס
,ס'רעדעלע זיך דרייט
– ס'קאָסטן צרות האַלב אומזיסט
!שפּרינגט צעזעצטערהייט

,ווען איך נעם אַ גלעזעלע יש, אוי, אוי
.בין איך גאָר ניט דער
כ'גיב אַ וואָרף די פּוסטע פלאַש
.און איך גיי א שער

,אוי, אוי, צוקער־זיס
:האַלט מיך ביי די הענט
,ס'פלעכטן בייגעלעך די פיס
!די נשמה ברענט

ФРЕЙЛЕХС

Стоит мне винца отведать,
А винцо не квас, —
Я пустой стакан бросаю
И пускаюсь в пляс.

Ой, горит душа, но в праздник
Выпить не порок.
За руки меня держите:
Я без задних ног.

Что мне жинка? Что мне теща?
Ну их к сатане!
После первого стакана
Все они — на дне.

Ой, горит душа, но в праздник
И бедняк — богач.
Знайте наших! С пляской-фрейлехс
Я пускаюсь вскачь!

Что мне муки? Что напасти?
Все мне нипочем!
Боже! Дай хоть на копейку
Радости взаем!

Ой, горит душа, но в праздник
Веселится мир...
Ах, кому продать несчастья?
Славен этот пир!

Если я хоть каплю выпью,
Я совсем другой:
То я в пляске выше крыши,
То я гнусь дугой.

Ой, горит душа, во в праздник
Выпить бог велит:
У меня болело сердце,
Выпил — не болит!

Перевод Г. Абрамов

"BEST WISHES" ווינטשעוואניעס

יוסף קערלער

ווינטשעוואַניעס

– ,וואָס כ'קאָן ווינטשן מיינע שונאים
,זאָלן זיי פאַרמאָגן
,נאָר קיין הונגער ווינטש איך ניט
.למאי זאָל איך אייך זאָגן

זאָל זיך ברעכן זייער טיש
,פון די פליישן, פון די פיש
,פון די טייערע מאכלים
,וואָס איך זע זיי ניט אין חלום
– פון די ווײַנען און געבעקסן
!ס'איז ניט ווערט ביי מיר קיין זעקסער
– נאָר ניט שטראָף מיך פאַר די רייד
,כ'ווינטש זיי ניט ביים טיש קיין פרייד
און קיין ברעקל פאַרגעניגן
.זאָלן זיי ביים טיש ניט קריגן

– ,וואָס כ'קאָן ווינטשן מיינע שונאים
,זאָלן זיי פאַרמאָגן
,אויך אַ דאַך איבערן קאָפּ
.למאי זאָל איך אייך זאָגן

,ניט קיין דאַך – פּאַלאַצן גאַנצע
,סיי צום זיצן, סיי צום טאַנצן
,ספּאַלניעס, העלפאַנדביין – די בעטן
,שפּיגלען, ליוסטרעס און קלאָזעטן
– רייכע טעפּיכער טערקײַער
!ס'איז ניט ווערט ביי מיר קיין דרײַער
נאָר קיין שלאָף זאָל זיי ניט נעמען
– אויף די בעטן די באַקוועמע
,זאָלן זיי זיך דרייען, דרייען
!און די נאַכט זאָל ניט פאַרגייען

– ,וואָס כ'קאָן ווינטשן מיינע שונאים
,זאָלן זיי פאַרמאָגן
,נאָר די קינדער שעלט איך ניט
.למאי זאָל איך אייך זאָגן

,אײַ, דער טאַטע איז אַ הונט
?וואָס האָב איך צום קינגז געזונט
,יעדעס קינד איז ריין און שיין
,ריין און שיין און מלא־חן
,פריש און זיס ווי דער פרימאָרגן
!נאָר דאָס גוטס – אין זיי פאַרבאָרגן
– אויך דעם שונאס קינד איך בענטש
,זאָל עס אויסוואַקסן אַ מענטש
און דער שאָטן פון זיין טאַטן
!זאָל חלילה אים נייט שאַטן

Иосиф Керлер

ПОЖЕЛАНИЕ

Пусть враги владеют всем,
чем они уже владеют.
Но голодный стол — зачем?
пусть имеют что имеют.
Пусть в обед у них индейки,
фаршированные шейки,
вдоволь зелий и сластей,
вдоволь рыбы без костей,
что мне сласти да индейки —
я не дал бы и копейки.
А желать — так только малость
пожелать хочу врагам:
чтобы сладость им не в радость,
чтобы мед не по губам!

Пусть враги владеют всем,
чем они уже владеют.
Но холодный дом — зачем?
пусть имеют что имеют.
Пусть живут в больших палатах
для приемов и парадов,
где один ковер узорный
от гостиной до уборной,
где подушки как ватрушки —
я не дал бы и полушки.
А желать — так только малость
пожелать хочу врагам:
чтобы праздность им не в радость,
чтобы пух не по бокам!

Пусть враги владеют всем,
чем они уже владеют.
Но худых детей — зачем?
пусть имеют что имеют.
Это верно, что отец —
вор, доносчик и подлец,
но ребенок, он невинен,
простодушен и наивен,
и скажу без дураков:
я не враг детей врагов.
Пусть растут и вырастают,
из-под крыши вылетают
от отца, от подлеца,
нет прекраснее конца!

Перевод О. Чухонцева

אפּנים דער ערשטער איבערדרוק
פון יוסף קערלערס אַ ליד
צוזאַמען מיט אַ ליד
פון יאָסל קאָטליאַר
"אין דער דער ניו־יאָרקער "פרייהייט
פאַרן 26טן אויגוסט 1939
אַ האַרציקן ישר־כוח הירשע־דודן פאַר צושיקן דאָס בילד